Da li želite da preuzmete Nedeljnik android aplikaciju?

DA | NE

BekPeking (21) „KALEMLJENJE BOGINJA“ U EVROPU STIGLO PREKO SRBIJE

Spomenik na grobu Novke Žujović u Nemenikućama. Foto: Ž. Žujović

Kada danas u srpskom društvu tako žučno polemišemo na temu vakcina i vakcinacije, vredi se podsetiti preteče vakcine koja je u Srbiju stigla iz Kine



U Kini je proces variolizacije, odnosno ublažavanja virusa velikih boginja poznat još od Srednjeg veka. Proces variolizacije prvi put se pominje u knjizi „Bencao gangmu“ Li Šičena (1518 – 1593).

Ova obimna studija započeta je 1552, a završena 1578. godine. Delo obuhvata beleške o medicinskoj upotrebi oko hiljadu biljaka i hiljadu životinja. Uz bogate ilustracije, štampano je 1596. godine.

U istoriji je nesporno da je ovaj postupak putevima svile prenet u Tursku tokom XVII, a da ga je Evropa upoznala u XVIII veku. Poznato je da je ledi Montegju, supruga engleskog poslanika u Carigradu, koja je u putopisu kroz Srbiju ostavila dragocena svedočanstva o srpskom narodu, 1718. godine pelcovala celu svoju porodicu koristeći upravo pomenuti način variolizacije.

Mladen M. Žujović u svojim „Beleškama“, objavljenim posthumno u Beogradu 1902. godine, svedoči da je njegova strina, Novka Žujović srebrnom iglom „kalemila boginje“, odnosno da je primenjivala znanje nastalo u Kini nekoliko vekova ranije. Novka Žujović, zvana Ašanka, prva je zabeležena žena koja je u Srbiji primenjivala postupak variolizacije, odnosno zaštite od velikih boginja

Iz pomenutih beležaka saznajemo da je Novka Žujović rođena u selu As, po kom je i zvana Ašanka. Novka je bila žena znamenitog Karađorđevog bimbaše Jovana Žujovića, istaknutog vojnog komandanta iz oba srpska ustanka, rođenog u drugoj polovini XVIII veka na Koritima u Staroj Srbiji, u području današnjeg sela Đalovići na severu današnje Crne Gore.

Jovan Žujović se od početka Prvog srpskog ustanka sa delom muških članova porodice pridružio bio ustanicima u Šumadiji, a 1809. godine, nakon bitke kod Suvodola na Pešterskoj visoravni kod Sjenice, gde su Žujovići imali posede, sa porodicom se preselio u Šumadiju.

Deo porodice odselio se na planinu Kosmaj, deo u selo Vračević u blizini Valjeva, a Jovanov deo porodice bio je naseljen u selu Ješevac u Gruži.

Jovan je ubrzo potom premunuo, a Novka se 1826. godine sa ostatkom te porodične porodice preselila u selo Nemenikuće na Kosmaju, južno od Beograda, gde je i preminula i gde joj se nalazi grobno mesto sa još uvek čitljivim nadgrobnim spomenikom.


Ukupno komentara: 0



Sva polja su obavezna.