Da li želite da preuzmete Nedeljnik android aplikaciju?

DA | NE

Le Monde

Svet

Poglavlja propasti: Saga o Leman bradersu

Detaljna rekonstrukcija nesvakidašnje biografije porodice Leman koja pokriva sto pedeset godina istorije kapitalizma
PIŠE Marina da Silva, LMD
Datum: 11/01/2019

Poglavlja propasti: Saga o Leman bradersu

Foto: Profimedia

Petnaestog septembra 2008. godine, investiciona banka Leman braders, četvrta po veličini američka banka sa 25.000 zaposlenih, proglasila je bankrot. Vest o njenoj propasti izazvala je zemljotres koji je ugrozio međunarodni finansijski sistem i koji još uvek drma čitavu planetu. Istorija ove imperije istovremeno je istorija jedne porodice, dugačka više od jednog i po stoleća, maestralno opisana na preko osamsto stranica slobodnog stiha u delu Braća Leman, italijanskog autora Stefana Masinija.

Objavljen 2016. godine u Italiji, ovo je Masinijev roman prvenac. On je inače istaknuti dramaturg, a Braća Leman nastala su na osnovu njegove drame iz 2012. godine, Poglavlja propasti. Saga o Leman bradersu, koja je ostvarila značajan uspeh. Na francuski ju je preveo Pjetro Picuti (L'Arche), te je ona u Francuskoj izvođena 2013. godine, u režiji Arnoa Munijea koji je uspeo da zadrži svu slojevitost i snagu originala. Francuska izvođenja desila su se čak pre nego što je Luka Ronkoni iz Pikolo teatra u Milanu postavio ovaj dramski tekst 2015. godine.

Proširena verzija dramskog teksta jasno pokazuje izazov sa kojim se njegov autor uhvatio ukoštac, kao i ono šta je hteo da postigne: detaljnu rekonstrukciju nesvakidašnje biografije porodice Leman koja pokriva sto pedeset godina istorije kapitalizma.

Priča počinje 1844. godine dolaskom Haima Lemana u njujoršku luku. Ovaj „obrezani Jevrejin" i „sin trgovca stokom" iz Rimpara u Bavarskoj, pretvoren je u Henrija zbog toga što imigracioni službenik nije hteo da ispravi grešku koju je napravio u pisanju njegovog imena. On je bio prvi od tri brata koji je emigrirao. Dvojica mlađih, Mejer i Emanuel, pridružili su mu se u Montgomeriju u Alabami, gde se nastanio i počeo da prodaje tekstil. Obogatili su se zahvaljujući svom poslovnom instinktu i tri decenije kasnije - bez Henrija koji je umro od žute groznice - osnovali su banku Leman braders u Njujorku. Sve do bankrota 2008. godine, nakon izbijanja krize na tržištu stambenih kredita ona je bila simbol moći. Masini, namerno, izostavlja ovu epizodu. Njegov fokus usmeren je u potpunosti na nezaustavljivo kretanje priče ka propasti... kao i pažnja čitaoca.

Roman se razvija kao avanturistički film u kom likovi koji se bore za život polako postaju krvožedni i cinični i pretvaraju se u simbole grabljivaca svog stoleća: eksploatacija pamuka (zahvaljujući sistemu robovskog rada na plantažama), naftna špekulacija, stvaranje industrijske i finansijske imperije. Narativ pokriva dva svetska rata, rođenje železnice, televizije, kompjutera i mobilnih telefona. Ljubavnici se upoznaju, svađaju i mire, deca se rađaju, porodična saga prolazi kroz različite epohe i prati društveni razvoj i promene. Masini secira i analizira mehanizme kapitalističke transformacije i njihove uticaje na ljudski život. On je prostudirao ogroman broj dela o Lemanima - porodici i banci - prepričao detalje, prikazao atmosferu, potcrtao prećutano. Višegodišnji predani rad proizveo je ovu priču koja teče, osnaženu muzikalnošću slobodnog stiha bogatog ponavljanjima, citatima i igrama reči. Pozajmljenice iz jidiša, hebrejskog i američke varijante engleskog jezika čine stil dodatno živahnim i očaravajućim. Jer „ova banka / koja nosi vaše ime / može odrediti kojim jezikom ćemo pričati".

PREVOD: Pavle Ilić



Ukupno komentara: 0



Sva polja su obavezna.